ሴቶች በቁርአን 5

Issues and Articles of General Interests including topics related to religion

ሴቶች በቁርአን 5

Postby ጎነጠ » Fri Jan 17, 2014 7:50 am

የሴቶች ቦታ በንፁህ እስልምና
የወንዶች ስልጣን (መብት)
1. ወንድ ሊመታና ሚስቱን ያለግንኙነት ሊተዋት ይችላል

በባልና በሚስቶች መካከል ያለው ተፈጥሮአዊ ግንኙነት እንደ ፍቅርና ምህረት እንደሆነ ቁርአን ይገልጣል፡ ‹ለእናንተ ከነፍሶቻችሁ (ከጎኖቻችሁ) ሚስቶችን ወደነርሱ ትረኩ ዘንድ መፍጠሩ በመካከላችሁም ፍቅርንና እዝነትን ማድረጉ ከአስደናቂ ምልክቶቹ ነው፤ በዚህ ውስጥ ለሚያስተውሉ ሕዝቦች ታምራቶች አሉ› ቁርአን 30.21፡፡ በአሁኑ ጊዜ ያለው ምሁር ሰይድ ኮተብ፣ በዚህ ጥቅስ ውስጥ የተገለጠውንና ወንድ ለተቃራኒ ፆታ ያለውን ተፈጥሮአዊ ስሜት የሚያየው በፈጣሪ የተተከለ አድርጎ ነው፡፡ ከላይ በተጠቀሰው ቃል ውስጥ በሚስትና በባል መካከል ያለውን ‹ፍቅር› የሚለውን ቃል የቀደሙ ምሁራን ያዩት የግብረ ስጋ ግንኙነት ድርጊት እንደሆነ ነው፡፡ ይሁን እንጂ እዝነት የሚለው ቃል ደግሞ የሚያመለክተው ነገር ወንድና ሚስት ስላላቸው ዘር ነው፡፡ See Razi and Qortobi commenting on Q. 30:21፡፡ መታወቅ ያለበት በጣም ጠቃሚው ነገር ይህ ፍቅርና እዝነት ሴት ከሌለች በስተቀር በወንድ ዘንድ የማይገኝ ነው፣ ነገር ግን በሁለቱም መካከል የሚገኝ የጋራ ነገር ነው፡፡ ስለዚህም ቁርአን ወንዶችን የሚያዛቸው እንደሚከተለው ነው፡ ‹እላንተ ያመናችሁ ሆይ! ሴቶችን ያስገደዳችሁ ኾናችሁ ልትወርሱና ግልጽን መጥፎ ሥራ ካልሠሩ በስተቀር ከሰጣችኋቸው ከፊሉን ልትወስዱ ልታጉላሏቸውም ለናንተ አይፈቀድም በመልካምም ተኗኗሩዋቸው ብትጠሏቸውም (ታገሡ) አንዳችን ነገር ልትጠሉ አላህም በርሱ ብዙ ደግ ነገርን ሊያደርግ ይቻላልና› ቁርአን 4.19፡፡ በቁርአናዊ ቃላት እና ፅንሰ ሐሳብ መዝገበ ቃላት መሠረት ‹ማአሩፍ› የሚለው ቃል ‹የባህል ሕግ የሚል ሲሆን መልካምን መገናኘት እና ክፉን መከልከል ነው› Dictionary of Qur'anic terms and concepts, Mustansir Mir, Garland publishing inc. New York& London, 1987, p. 235. ይህ ቃል በሌላ ቦታ የተተረጎመው በዩሱፍ አሊ የቁርአን የእንግሊዝኛ ትርጉም ጋር እኩል ሆኖ ነው፡፡ See for example Q. 2:231, 232, 233. በሌላ አነጋገር ሴቶች ጥሩ ባህርይን የሚያሳዩ ከሆነ ደግነት ሊደረግላቸው ይገባል፣ የሚደረግላቸውም ነገር በባህላዊው ሕግ መሠረት መሆን ይኖርበታል፡፡

ጥሩ ባልን የሚገልጥ ሐዲትም አለ፤ ‹ከእናንተ ጥሩ የሆነው ለሚስቱ ጥሩ የሆነው ነው› Mishkat al-Masabih, English translation, Book 1, section 'duties of husband and wife', Hadith No. 68. (ያ ሐዲት በቲርሚዚ ብቻ ነው የተጠቀሰው)፡፡ ነገር ግን ይህ የባሎች መልካምነት በአስቸጋሪ ጊዜያት ምን ያህል ነው የሚቀጥለው፣ ማለትም ሚስት እንደሚገባ ፀባይ በሌላት ጊዜስ?

በቁርአን መሠረት ወንድ ሚስቱን የመገሰፅ ሃላፊነት አለበት፣ እንዲሁም ያለግብረስጋ ግንኙነት እርሷን የመተው፣ ፀባዩዋንም በተመለከተ ዓመፀኝነቷን ለማረም እንዲደበድባትም ሃላፊነት አለበት፡፡ ቁርአን እንደሚከተለው ይናገራል፡ ‹ወንዶች በሴቶች ላይ ቋሚዎች (አሳዳሪዎች) ናቸው፣ አላህ ከፊላቸውን በከፊሉ ላይ በማብለጡና (ወንዶች) ከገንዘቦቻቸው (ለሴቶች) በመስጠታቸው ነው፡፡ ..... እነዚያን ማመጣቸውን የምትፈሩትን ገሥጹዋቸው በመኝታዎችም ተለዩዋቸው (ሳካ ሳደርሱ) ምቱዋቸውም፡፡ ቢታዘዟችሁም (ለመጨቆን) በነርሱ ላይ መንገድን አትፈልጉ አላህ የበላይ ታላቅ ነውና› ቁርአን 4.34 The Qur'an, 4:34. (Arberry's translation)፡፡ አንዳንድ ተርጓሚዎች ‹ምቷቸው› ከሚለው ቃል ቀጥሎ ‹ቀለል አድርገው› የሚሉ ቃላትን ጨምረዋል፣ The Holy Qur'an, Yusuf Ali's Translation፡፡ ሌሎች ደግሞ እንደ መሐመድ ፒክታል እና ሮድዌል ‹ምቷቸው› የሚለውን ‹ግረፏቸው› በማለት ተርጉመውታል፡፡

ቁርአን 4.34 ለመሐመድ የተገለጠበት ሁኔታ በጥቅሱ ውስጥ የሚኖረውን ትርጉም ለመረዳት አስፈላጊውን ብርሃን ይሰጣል፡፡ ስለሁኔታውም ብዙዎቹ ተንታኞች የሚከተለውን ጠቅሰዋል፡

‹ከላይ ያለው ጥቅስ ወደ መሐመድ (በመገለጥ) የመጣው ባሏ ፊቷን በጥፊ የመታት አንዲት ሴት ለመሐመድ አቤቱታን ካቀረበችበት ሁኔታ ጋር ተያይዞ ነው (ፊቷም የጥፊው ምልክት እንደነበረበት ነበር)፡፡ በመጀመሪያም ነቢዩ ለእርሷ እንዲህ አላት፡ ‹ተበቀይው› ከዚያም የሚከተለውን ጨመረ፡ ‹እስከማስብበት ድረስ ቆይኝ› አላት፡፡ ከዚያም ከዚህ በላይ የተነገረው ጥቅስ ተገለጠለትና ቀጥሎም ነቢዩ እንደሚከተለው ተናገረ፡ ‹እኛ አንድ ነገርን እንፈልጋለን አላህ ግን ሌላ ነገርን ይፈልጋል፣ አላህ የሚፈልገው ግን የበለጠውን ነው› Razi, At-tafsir al-Kabir, on Q. 4:34፡፡ ከዚህ በላይ የተጠቀሰው መምታት፣ በቀላል መምታት ማለት ያ ካልሆነ በስተቀር፣ ቀላል ነው ተብሎ ሊገለጥ አይቻልም፡፡ ይህ መምታት የመጣው ግብረ ስጋ ግንኙነት ካቆመ በኋላ እንደ የመጨረሻ የማረሚያ እርምጃ ተደርጎ ነው፡፡ ከግብረ ስጋ ግንኙነት ማቆም በኋላ የሚሆን ቀላል ምት ከፍተኛ ደረጃ ላይ የደረሰና ምንም ዓላማ የለሽ ነው፡፡ ነገር ግን ከተግሳፅ በኋላ ቀጥሎም ግብረ ስጋ ግንኙነትን ከመከልከል በኋላ የሚሆነው መምታት ጥብቅ (ኃይለኛ) ከሆነ ብቻ ነው፡፡ ይህ ብቻ ነው ማለትም ምቱ ከፍተኛ ከሆነ ብቻ ነው ሎጂካል የሆነ ቀጣይነት የሚኖረው፡፡ ስለዚህም ግብረ ስጋ ግንኙነትን ከመከልከል በኋላ የሚሆነው ይህ መምታት በጣም ከባድ የሆነ መሆን አለበት፡፡ ይህ መምታትም ባሪያን እንደመግረፍ ያለ ዓይነት አይደለም Mishkat al-Masabih, English translation, Book 1, section 'duties of husband and wife', Hadith No.50. ነገር ግን አደጋ የማያደርስ ዓይነት መምታት ነው እንጂ Mishkat al-Masabih, English translation, Book 1, section 'duties of husband and wife', Hadith No.76፡፡ (ተቀባይነት ያለው ሐዲት)፡፡ ስለዚህም ባል ዓመፀኛዋን ሚስቱን የመምታት መብት አለው ይህም መምታቱ እንደ ሴት ባሪያን መግረፍ ዓይነት ካልሆነና የአካል አደጋ ካላደረሰ በስተቀር ነው፡፡

ሚሽካት አል-ማሳቢህ የተባለውን ተርጓሚው ካዚ ካሃን ጠቅሶ ‹ሴትን መምታት በቀላሉ ነው› በማለት በጻፈው ፋትዋ ላይ የሚከተለውን የግርጌ ማስታዎሻ አስቀምጧል፡ ‹በአራት ሁኔታዎች ውስጥ ተፈቅዷል፡ 1. በባሏ የሚፈለግ እየሆነ ልብስን የማትለብስ ከሆነ፤ 2. ለግብረ ስጋ ግንኙነት ስትጠራ ሕጋዊ የሆነ ማመካኛ ሳይኖራት እምቢተኛ ከሆነች፤ 3. እንድትታጠብ ከቆሻሻ (እራሷን ለማንፃት) ለፀሎት ስትታዘዝ እና ይህንን ለማድረግ እምቢተኛ ስትሆን እና 4. ያለ ባሏ ፈቃድ ወደ ሌላ አገር ስትሄድ ነው› Mishkat al-Masabih, English translation, Book 1, section 'duties of husband and wife', Hadith No.138፡፡

በሌላ የግርጌ ማስታዎሻ ላይ ደግሞ የሚሽካት አል-ማሳቢህ ተርጓሚ የተናገረው፡ ‹ማንኛዋም ሴት ባሏ ከእርሷ የሚፈልገውን ነገር እምቢ ልትል አትችልም፣ ይህም ሃይማኖታዊ ማለትም የወር አበባዋ መውረድ ጊዜ ወይንም በፆም ጊዜ ካልሆነ በስተቀር ብቻ ነው፡፡ አንዳንድ የስነ መለኮት አዋቂዎች ይህንን ክልከላ እራሱ ሕገወጥ አድርገው ይቆጥሩታል ምክንያቱም ባል ከሚስቱ ደስታን በሌላ መንገድ ሊያገኝ ይችላልና ይህም በማቀፍ በመሳም ወ.ዘ.ተ ነው፡፡ በአልጋው ላይ እያለ የሚስት ስራ በሚፈልገው መንገድ ሁሉ ለእሱ ደስታን መስጠት ነውና› Mishkat al-Masabih, English translation, Book 1, section 'duties of husband and wife', Hadith No.140፡፡

ይህ መምታት በፍፁም የማይሻር የባል መብት ነው፡፡ ኢብን ካቲር በትንተናው ላይ የጠቀሰው በሐዲት ላይ በዛል አሻዝ ኢብን አል-ቃያስ ስልጣን ኦማርን ይጎበኝ በነበረበት ጊዜ የሆነውን ነው፡፡ ‹ኦማር ሚስቱን ወስዶ ደበደባት፣ ከዚያም ለአሻዝ እንዲህ አለው፡ ‹ሦስት ነገሮችን ለእኔ አስታውስልኝ እነዚህም ከነቢዩ ሲናገር ያስታወስኳቸው ናቸው ‹ወንድ ሚስቱን ለምን እንደሚመታት ሊጠየቅ አይገባውም› Ibn Kathir, commenting on Q. 4:34, this Hadith is also reported by Abu Dawood and al-Nisa'i and Ibn Magah.፡፡

ሚስቱን በመምታት በኩል አንድ ወንድ ያለው መብት ለጥንታዊው ጊዜ ብቻ አይደለም የሆነው፡፡ የሳምንታዊ ጋርድያን ጋዜጣ የዘገበው፡ ‹የአረብ ሕግ ባለሙያዎች ማህበር ያቀረበውን የቁርአን ትርጉምን ተከትሎ በ1987 የግብፅ ፍርድ ቤት የወሰነው ባል ሚስቱን የማስተማር ተግባር እንዳለበትና እንዲሁም ደግሞ እንደፈለገው እርሷን የመቅጣት መብትም እንዳለው ነው› Guardian Weekly, 23/12/1990, Violence against Women Highlighted, p. 13.

ዘመናዊው ምሁር እና ተንታኙ ሰይድ ኮተብ፣ ከዚህ በላይ ባለው (በሚገኘው) ጥቅስ ያለውን የባልን ሚስቱን የመምታትን መብት ስጦታ በተመለከተ ጉዳዩን ለማሳመን እንደሚከተለው ጥረትን አድርጓል፡ ‹የሕይወት እውነታ እንዲሁም የአንዳንድ ሳይኮሎጂካል ማፈንገጦች ሁኔታ የሚያመለክተው ቢኖር ይህ አቀራረብ (ማለትም ሚስትን መምታት) በተለይም የአንድን ዓይነት ማፈንገጥ በተመለከተ እጅግ በጣም አስፈላጊ የሆነው አቀራረብ ነው፣ ይህም የሰውን ባህርይ በማደስ በኩል እና በተመሳሳይ ሰዓት እሷን በማርካት በኩል ነው!

ይህ ዓይነቱ ሳይኮሊጂካዊ ማፈንገጥ ባይኖርም እንኳን፣ አንዳንድ ሴቶች ጠባቂያቸውና ባላቸው አድርገው ሊወስዱት የሚወዱት ወንድ፣ በአካል ካልቀጣቸው በስተቀር ምናልባትም የወንድን ስልጣን አያውቁም ይሆናል፡፡ ይህ የሁሉም ሴቶች ተፈጥሮ ባይሆንም እንዲህ ዓይነቱ ነገር ይኖራል፡፡ ይህ የመጨረሻ እርምጃ የሚፈለገው ይህ ዓይነቱ ነገር ይስተካከል ዘንድ ነው እናም ጥብቅ በሆነው ድርጅት ማለት (በጋብቻ) ውስጥ የሚኖረው ኑሮ በሰላምና በፀጥታ ነው› Sayid Qotb, Fi Zilal al-Qur'an, commenting on the Qur'an 4:34.

ከዚህ በላይ ያለውን ጥቅስ አስመልክቶ አንዳንድ ምሁራን እንደሚከተለው ተናግረዋል፡- ‹የሴቶች ዓመፀኝነት (ነሹዝ) የጤንነት ጉዳይ (ሁኔታ) ነው፡፡ እሱም ሁለት ዓይነት ነው፡ አንደኛው ሴት እራሷን የሰጠች የትዳር ጓደኛ አድርጋ በማቅረቧ ደስተኛ ስትሆን እና በመደብደቧና ቶርች በመደረጓ ደስታን ስታገኝ ያለው ሁኔታ ነው፡፡ ይህ ነው ማሶሺዝም በመባል የሚታወቀው፡፡ ሁለተኛው ዓይነት ደግሞ ሴት ሌላውን ጓደኛ መጉዳትና የበላይነትን ማሳየት ስትወድ የሚሆነው ነው፡፡ ይህም ሳዲዝም በመባል የሚታወቀው ነው፡፡ እንዲህ ዓይነቷ ሴት እሾኋን ከማስወገድና ተፅዕኖ የምታሳድርበትን የጦር መሳሪያዋን ከማስወገድ ውጭ (ከመስበር ውጭ) ምንም መፍትሄ አይኖራትም፡፡ ይህ የሴት የጦር መሳሪያ ሴትነቷ ነው፡፡ ነገር ግን ሌላዋ ሴት ዝቅ በማለቷ እና በመመታት ደስ የሚላት ስትሆን መድሃኒቷ መምታት ነው፡፡ ስለዚህም የቁርአኑ ትዕዛዝ፡ ‹በአልጋዎቻቸው ላይ ዝጓቸው፣ እና ምቷቸው› የሚለው ትዕዛዝ የዓመፀኛ ሴቶችን (ባህርይ) በመረዳት በኩል ካለው የጊዜው የሳይኮሎጂካል ግኝት ጋር አብሮ የሚሄድ ነው፡፡ ይህም የቁርአን አንዱ ሳይንሳዊ ተዓምር ነው ምክንያቱም ስለ ዓመፀኛ ሴቶች በሳይኮሎጂ ሳይንስ የተነገረውን ጥራዝ ጥቅልል አድርጎ ያቀርበዋልና፡፡› The Australian Minaret, published by the Australian Federation of the Islamic Councils, November 1980, p.10.

ከዚህ በላይ ያሉት ሁለቱ ጥቅሶች የሚናገሩት የተጣመመችን ማሶሺት ሴት እንድትደበደብ የሚናገረው የቁርአን ጥቅስ ከዚህ የተዛባ ጤንነቷ እርሷን ይፈውሳታል በማለት ነው፡፡ ነገር ግን እርሷ የምትፈልገውን ደስታ መስጠት ጠማማነቷትን ይጨምረዋል ማለት ነውን? ለአንድ ሰካራም ሰው ተጨማሪ መጠጥ መስጠት ከስካሩ ያድነዋልን? ሳዲስት የሆነችውን ሴት ለምን መምታት ያስፈልጋል? እርሷ የራሷ መንገድን እንድትይዝ ለምን አንፈቅድላትም እንደ ማሶሺስቲኳ? ለምንድነው እርሷ ሌሎችን እንድትመታና እንድታሰቃይ የማይፈቅድላት? ምንም እንኳን ይህ ድርጊት ለጥቂቶች ጠማማዎች ሴቶች ጠቀሜታ የተባለ ቢሆንም ይህ በማንኛውም ምክንያት ለሚያምፁ ሚስቶች ሁሉ ይሆናል ማለት እንችላለንን? (ደግሞስ ፍትሃዊ ነውን?)፡፡

ሚስቶችን መምታት ፍትሃዊ (ትክክል) ቢሆንም ባይሆንም ይህ የወንድ መብት ነው ደግሞም የእሱ ብቻ ነው፡፡ የሚስቱን ዓመፀኝነት የሚፈራ ሰው በመጀመሪያ እርሷን መገሰፅ አለበት፡፡ ያ የማይሰራ ከሆነ ደግሞ ባል እርሷን ከግብረ ስጋ ግንኙነት ማግለልና ማራቅ አለበት፡፡ ያ የማይሰራ ከሆነ ደግሞ እርሷን የመምታት መብት አለው፡፡

ሰይድ ካተብ የገለፀው እርሷን መገሰፅ የማይሰራ ከሆነ የሚስትን ከግብረ ስጋ ግንኙነት መተው ስላለው ሃይል ሲናገር፡ ‹አሁን ሁለተኛው ደረጃ ይመጣል፣ ... ወንድ ከፍ ያለ የሳይኮሎጂያው እርምጃ መውሰድ አለበት ይህም ከእርሷ ውበትና መስህብ ተቃራኒ የሆነ ነው፣ ይህም እርሷን በአልጋዋ ላይ በመተውና በመዝጋት ነው፣ ምክንያቱም አልጋ የፈተናና የመቃጠል ቦታ ነውና ይህም ዓመፀኛዋ ሴት በኃይሏ ከፍተኛ ደረጃ ላይ የምትደርስበት ነውና፡፡ አንድ ሰው ከእርሷ ፈተና የእራሱን ሁኔታ ዝንባሌ ከተቆጣጠረ ከዚያም እርሱ እርሷ ካላት በጣም የተሳለ እና ውድ ዋጋ ካለው መዋጊያዋ (የጦር መሳሪያዋ) ያስፈታታል፡፡› Sayid Qotb, Fi Zilal al-Qur'an, commenting on the Qur'an 4:34.

ሌላው ምሁር ደግሞ ከዚህ በላይ የጠተቀሰውን በመድገም እንደሚከተለው ተናገረ፡ ‹ይህ የግብረ ስጋ ግንኙነት ማዕቀብ ለሴት ዓመፀኝነት መድሃኒት ነው፣ ይህም እርሷ በጣም ከምታከብረው ከሴትነቷ ነገር ... ስለዚህም በሴት ላይ እጅግ በጣም ከፍተኛ ድል (እሷን በማሸነፍ) ማድረግን ያመጣል› Al-Bahi al-Khuli, Al-Islam wa-l-Mar'ah al-Mu'aserah, Dar al-Qalam, Kuwait, 1984, p. 105.

ወንድ ስለዚህም ሚስቱን ያለ ግብረ ስጋ ግንኙነት የመተውና የመምታትም መብት አለው፣ ይህም በእሷ ውስጥ የዓመፀኝነትን መኖር ከፈራ ነው፡፡ ይሁን እንጂ ሴት፣ በባሏ ውስጥ ዓመፀኝነት አለ በማለት ብትፈራ ወደ እንደዚህ ዓይነት ሁኔታ ውስጥ ልትገባ አትችልም፣ በሚከተለው ጥቅስ ውስጥ ግልጥ እንደሆነው፡ ‹ሴትም ከባልዋ ጥላቻን ወይም ፊቱን ማዞርን ብታውቅ በመካከላቸው መስማማትን ቢስማሙ በሁለቱ ላይ ኃጢአት የለም፡፡ መታረቅም መልካም ነው፡፡ ...› ቁርአን 4.128፡፡ The Qur'an 4:128. (Arberry's translation)፡፡ ከቁርአን 4.128 እና 4.34 ውስጥ ግልጥ እንደሆነው፣ ሴት ከባሏ በኩል ዓመፀኝነትን ስትፈራ ቁርአን ዲፕሎማሲያዊነትን ያዛል፡፡ ነገር ግን ወንድ ሚስቱ ዓመፀኝነትን አድርጋለች ብሎ ቢፈራ ቁርአን ኃይልን መጠቀምንና በግብረስጋ ግንኙነት መተውን ያዛል፡፡

በሚቀጥለው ሐዲት ውስጥ ቡካሪ ሚስት ከባሏ በኩል ጭከና እና መተው እንዳጋጠማት ስትፈራ የሚኖራትን ምርጫ ምሳሌ ሰጥቷል፡ ‹አይሻ እንዲህ አለች (‹ሚስት ከባሏ በኩል ጭከናንና መተውን ከፈራች ...› የሚለውን ጥቅስ በተመለከተ) ባሏ ከዚህ በኋላ ሊያቆያት በማይፈልግበት ጊዜ፣ ሊፈታት እና አንድ ሌላ ሴትን ሊያገባ ሲፈልግ ይህ ሴትን ያሰጋታል፣ ስለዚህም ለእሱ እንዲህ አለችው፡ ‹አትፍታኝ አኑረኝ፣ ከዚያም ሌላ ሴትን አግባ በእኔም ላይ ምንም ወጪንም አታውጣ ከእኔም ጋር አትተኛ፡፡› ይህ በአላህ ቃል ተጠቅሷል፡ ‹እነሱ በመካከላቸው የወዳጅነትን ስምምነት ካደረጉ ምንም ነቀፋ የለባቸውም፣ እንደዚህ ዓይነቱ ስምምነት የተሻለ ነው› Sahih Bukhari, Arabic-English translation, vol. 7, Hadith No. 134. ስለዚህም በቡካሪ ጤናማ ሐዲት መሰረት፣ ድጋፍን ያገኘው የወዳጅነት ስምምነት ከባሏ በኩል መተውንና ጭከናን ለምትፈራው ሴት ባሏ ሌላ ሴትን እንዲያገባ ለቧላ ፈቃድ እራሷን ማስገዛቷና የገንዘብንና የግብረ ስጋ ግንኙነት መብቷን መልቀቋ ነው፡፡

ዓመፀኛዋን ሚስት መምታት ከመፍታት በፊት የሚመጣው የመጨረሻው እርምጃ ነው፡፡ በመጀመሪያ መገሰፅ አለባት፡፡ ይህ ካልሰራ ባሏ ያለግብረ ስጋ ግንኙነት ለብቻዋ ሊተዋት መብት አለው፡፡ ከሴት ጋር በደግነት አብሮ መኖር በማለት ቁርአን የሚናገረው ነገር ዓመፀኛዋን ምቱ እና ከግብረ ስጋ ግንኙነትም አርቁ ከሚለው ጋር አብሮ የሚሄድ አይደለም፣ ከደግነቱ ጋር አብሮ ይህ መምታት ተጨምሯል፡፡ ነቢዩ እራሱ ከሙስሊሞች ሁሉ ለሚስቶቹ በጣም ደግ የነበረው ሁሉንም ለአንድ ወር ያህል ከግብረ ስጋ ግንኙነት ትቷቸው ነበር Sahih Bukhari, Arabic-English translation, vol. 7, Hadith No. 130 እና 131፡፡ ኢማም ጋዛሊ እንደሚከተለው አስቀምጦታል፡ ‹በሴቶች ውስጥ ክፋትና ድካም አለባቸው፡፡ ለክፋታቸው ዲፕሎማሲና ክፋት፤ ጠንካራ መሆን፤ መድሃኒቶች ናቸው፣ ለድካማቸው ግን ደግነትና ጨዋነት መፍትሄዎች ናቸው፡፡› Ihy'a 'Uloum ed-Din by Ghazali, Dar al-Kotob al-'Elmeyah, Beirut, Vol II, Kitab Adab al-Nikah, p. 52.

ባሎች ሚስቶችን ከሚይዙበት አያያዝ በተቃራኒ በእስልምና ልጆች እናቶቻቸውን ማየት ያለባቸው በከፍተኛ አክብሮት እንደሆነ ከሚከተሉት ሁለት ሐዲቶች እንረዳለን፡ አቡ ሁራይራ እንደዘገበው አንድ ሰው ወደ አላህ መልእክተኛ (ሰላም በእሱ ላይ ይሁን) መጣና ጠየቀው፡ ‹ኦ የአላህ መልእክተኛ በፍቅርና በጥበቃ በተመለከተ በእኔ ላይ ከፍተኛውን መብት ያለው ማን ነው?› እርሱም መለሰ፡ ‹እናትህ ናት›፡፡ ከዚያስ ማን ነው? እርሱም መለሰ፡ ‹እናትህ ናት›፡፡ ቀጥሎስ ማን ነው? እርሱም መለሰ፡ ‹እናትህ ናት› ከዚያስ ማን ነው? እርሱም መለሰ፡ ‹አባትህ ነው›፡፡

እንዲሁም፡ ‹ገነት ከእናቶች እግር ስር ናት›፡፡ ዶክተር ሻቢብ ሃሳን በሁለተኛው ላይ የሚከተለውን ትንተና ሰጠ፡ ‹ከዚህ በላይ ያለው ሐዲት ‹ዳኢፍ› ከሚለው ቃል ጋር ነው፣ ነገር ግን የእርሱ ትርጉም ያለው በኢብን ማጃህ እና አል-ናሳይ ነው፣ አንድ ሰው ወደ ነቢዩ (አላህ ይባርከውና ሰላምን ይስጠው) መጣና እንዲህ አለው፡ ‹ኦ የአላህም መልክተኛ! ወደ ጦርነት ዘመቻ መሄድ አቅጃለሁ ነገር ግን ያንተን ምክር ልጠይቅ መጥቻለሁ› እርሱም አለው፡ ‹እናትህ በሕይወት አለችን?› እርሱም አለ፣ ‹አዎን› እርሱም አለ፡ ‹ከዚያም ከእርሷ ጋር ቆይ አትክልት ቦታው ከእግሯ በታች ነውና› AN INTRODUCTION TO THE SCIENCE OF HADITH, Al-Quran Society London, Author: Dr. Suhaib Hasan

አንዳንድ እናቶች በሲዖል ውስጥ ያለው በጣም ዝቅተኛ ቦታ የሚገባቸው መሆኑ እውነት ነው፡፡ ስለዚህም ገነት በእያንዳንዱ እናት እግር ስር አለመሆኑ ሎጂካል እውነት ነው፡፡ ‹ገነት ከእግሯ ስር ነው› የሚለው ቃል የተነገረው ስለ አንዲት ሴት ነው ምናልባትም ቀጥተኝነቷ በመሐመድ ስለምትታወቅ ሴት ነው፡፡ ከዚህም በላይ መሐመድ የሚዋጉትን ወታደሮቹን ሁሉ በቤት እናቶቻቸው በሕይወት ካሉት ጋር እንዲቆዩ ያለማዘዙ እውነታ ግልፅ የሚያደርገው ነገር ይህ አጠቃላይ እውነታ ሳይሆን ስለአንዲት ሴት ነው፣ እርሷም በጣም አሮጊትና የልጇን (ብቻ?) እንክብካቤን የሚያስፈልጋት መሆኑን ነው፡፡

ያ ሐዲት ሳሂህ ቢሆንም እንኳን መታወቅ ያለበት ነገር ሁለቱም ሐዲቶች ትኩረት ያደረጉት በተለይም በእናቶች ላይ ነው እንጂ በአጠቃላይ ሴቶች ላይ አይደለም፡፡ ሁለቱም ሐዲቶች ልጅ የሌሏቸውን ሚስቶች አላስገቡም እንዲሁም በእርግጥ ደግሞ ብቸኛ ሴቶችን ነው፡፡ እንዲሁም ደግሞ መታየት ያለበት ነገር ሁለቱም ሐዲቶች በልጆችና በእናቶች መካከል ያለውን የተለየ ግንኙነት ይናገራሉ እንጂ በባልና ሚስት መካከል ያለውን አይደለም፡፡ ስለዚህም ወንድ ልጅ ለእናቱ በጣም ከፍተኛ የሆነውን ክብር እየሰጠ እያለ፣ የዚች ሴት ባል እርሷ ዓመፀኛ ትሆናለች ብሎ የሚፈራት ከሆነ እርሷን ለመተው፣ ለመምታት እኩል መብት አለው፡፡

የወንዶችን መብቶች ሚዛናዊ ለማድረግ ይረዳሉ ተብለው የሚቆጠሩትና የሚጠቀሱት ሌሎች አንዳንድ ሐዲቶች የሚከተሉት ናቸው፡ ከእናንተ በጣም ጥሩ የሆነው ለሚስቱ በጣም ጥሩ የሆነው ነው E.g. No. 410 in "500 Ahadith"፡፡ ከእናንተ በጣም ጥሩ የሆኑት (ለአሂሎቻቸው) ጥሩ የሆኑት ናቸው ማለትም ለሚስቶቻቸው እና ለልጆቻቸው፡፡ እኔ ደግሞ ለቤተሰቤ ከእናንተ በጣም የተሻልሁ ነኝ፡፡ as quoted in "Family Values in Islam"

አነዚህ ሐዲቶች መታየት ያለባቸው በታሪክ እውነታዎች ዓይን ነው፡፡ ‹መሐመድ ሚስቶቹን ለሙሉ ወር ነው የተዋቸው› Sahih Bukhari, English-Arabic, Book VII, Kitab an-Nikah, Hadith No. 130፡፡ በአንድ ሁኔታ ውስጥ እርሱ ሁለቱንም አይሻንም ሐፍሳንም ጠራቸው፡ ‹የዮሴፍ ጓደኞች› በማለት ይህም እጅግ በጣም አዋራጅ የሆነ አባባል ነበር፡፡ Ihya' 'Uloum ed-Din by Ghazali, Dar al-Kotob al-'Elmeyah, Beirut, pp. 50-51፡፡ እንዲሁም ደግሞ ሳውዳን ለመፍታት አቅዶ ነበር ይህም አሮጊት ከመሆኗ በቀር ሌላ ምንም ምክንያት አልነበረውም፡፡ (ኢን ካቲር በቁርአን 4.128 ላይ ሲተነትን)፡፡ የመሐመድ የበላይነት እንደ ባል እርሱን አላገደውም እንደ ማንኛውም ሙስሊም ወንድ መብቱን ከመጠቀም አላገደውም፡፡
I love ethiopia
ጎነጠ
ኮትኳች
ኮትኳች
 
Posts: 103
Joined: Wed Aug 03, 2005 9:07 am
Location: ethiopia

Return to Warka General

Who is online

Users browsing this forum: No registered users and 5 guests

cron